ยาคุณอนันต์ โทดมหันต์!!
posted on 04 Dec 2008 13:40 by ameliestupidgirl
เรื่องแรกที่จะนำมาฝากกันในวันนี้คือเรื่องของ ย้า ยา ค่ะ เพราะเป็นคนทีชอบเป็นนู่น เป็นนี่อยู่เป็นประจำ ฉะนั้นตู้ยาสามัญประจำบ้านเนี่ยต้องมีติดไว้เลยค่ะ ไม่ว่าจะเป็นยาแก้ปวดหัว ปวดท้อง ท้องเสีย แก้จุกเสียด แน่นท้อง โอ้ย!!สารพัดโรคจะรุ่มเร้า แต่แหม..ไอ่อาการเหล่านี้ก็คงจะไม่ 4 วันเป็นที ก็ต้องเป็นเดือน ๆ นั่นแหล่ะค่ะ กว่าจะกลับมาเจอกันอีก แอบสงสัยมั้ยหล่ะค่ะ ว่ายาเหล่านี้นะเค้าดูยังไงว่ามันสมควรทิ้งแล้วหรือยัง วันนี้ก็เลยเก็บเกร็ดเล็ก ๆ ในการดูว่ายาที่คุณมีนะหมดอายุแล้วหรือยังมาฝากกันค่ะ
ปกติบนฉลากยาจะมีรายละเอียดต่าง ๆ แสดงไว้ เช่น ชื่อการค้าของยา ชื่อตัวยาสำคัญ และปริมาณยา ชื่อบริษัทผู้ผลิตยาครั้งที่ผลิต วันที่ผลิตยา (MFG DATE) หมายเลขทะเบียนยายาบางชนิดที่ผู้ผลิตมีความรับผิดชอบ เขาก็จะใส่วันหมดอายุของยา (EXP.DATE) มาด้วย
ข้อความที่บอกวันหมดอายุอาจเป็น EXP.DATE หรือ EXPIRY หรือ USE BEFORE และมีตัวเลขอีก ๓ กลุ่ม ซึ่งหมายถึง วันที่ เดือน และปี ค.ศ. เช่น EXP.DATE 12.5.95 หมายความว่า ยานี้จะหมดอายุในวันที่ ๑๒ เดือน พฤษภาคม ค.ศ. ๑๙๙๕ หรือ พ.ศ. ๒๕๓๘ (เอา ๕๔๓ บวกปี ค.ศ. จะได้ปี พ.ศ.)
ถ้าไม่มีวันบอกหมดอายุอาจดูได้จากปีที่ผลิต มักจะใช้คำย่อว่า MFG.DATE ซึ่งย่อมาจาก Manufacturing date แปลว่า วันที่ผลิต เช่น ยาแก้ปวดซองหนึ่งพิมพ์ที่ฉลากยาว่า MFG.DATE 9.89 หมายถึงว่า ยานี้ผลิตเมื่อเดือน ๙ คือเดือนกันยายน ปี ค.ศ. ๑๙๘๙ หรือ ปี พ.ศ. ๒๕๓๒ โดยทั่วไป เราถือว่ายาที่ผลิตมาเกิน ๕ ปี เป็นยาที่ไม่น่าไว้วางใจ แม้ว่ายานั้นอาจจะยังคงคุณภาพอยู่ก็ตาม เพื่อความปลอดภัยจึงไม่ควรเสี่ยงใช้ยาที่เก่าเกิน ๕ ปี
นอกจากนั้นเรายังมีวิธีสังเกตยาที่เสื่อมคุณภาพด้วยวิธีดังนี้
๑. ยาเม็ด ที่เสื่อมสภาพจะแตกร่วน กะเทาะ สีซีด ถ้าเป็นเม็ดเคลือบจะเยิ้มเหนียว
๒. ยาแคปซูล ที่หมดอายุจะบวม โป่ง พอง หรือจับกันเป็นก้อน ยาในแคปซูลเปลี่ยนสี เช่น ยาเตตราซัยคลินที่เสียแล้วผงยาจะเปลี่ยนจากสีเหลืองเป็นสีน้ำตาล เป็นอันตรายต่อไตมาก
๓. ยาน้ำแขวนตะกอน เช่น ยาลดกรด ยาแก้ท้องเสีย ถ้าตะกอนจับตัวเป็นก้อนแข็งเขย่าแรง ๆ ก็ไม่กระจายตัว แสดงว่ายานั้นเสีย
๔. ยาน้ำเชื่อม ถ้าหากขุ่น มีตะกอน เปลี่ยนสี มีกลิ่นบูดหรือเปรี้ยว แสดงว่ายานั้นหมดสภาพแล้ว
๕. ยาน้ำอีมัลชั่น เช่น น้ำมันตับปลา หรือยาระบายพารัฟฟิน เมื่อเขย่าแล้วต้องรวมเข้าเป็นเนื้อเดียวกัน หากแยกชั้นแม้เขย่าแล้วก็ไม่รวมเป็นเนื้อเดียวกัน แสดงว่ายาเสีย ห้ามใช้เด็ดขาด
ความรู้เรื่องการใช้ยาเป็นสิ่งที่ทุกคน 'ต้องรู้' เพราะเกี่ยวข้องกับความปลอดภัยของชีวิต แต่ก็น่าแปลกที่คนไทยไม่ค่อยมีความรู้เรื่องนี้เลย แถมบ้านเรายังปล่อยให้มีการซื้อ-ขายยากันอย่างเสรีโดยไม่ต้องมีใบสั่งแพทย์ อันตรายจากการใช้ยาจึงมีสูง
ข้อแนะนำในการดูยาหมดอายุจึงเป็นวิธีเบื้องต้นที่เราจะคุ้มครองตัวเองได้ ในขณะที่ทางการอาจคุ้มครองเราไม่ทั่วถึง
“ข้อมูลสนับสนุนจากหนังสือ ๑๐๘ ซองคำถาม / สำนักพิมพ์สารคดี” 